Arap klawiaturasy
Arap kalligrafiýasy: Hatyň we hereketiň mukaddes sungaty
Yslam dünýäsiniň iň ýokary çeper sözleriniň biri hasaplanylýan arap hat-ýazuwy (ýa-da Hat ) teksti ýazmagyň ýönekeý funksiýasyndan has ýokarydyr. Sözlere estetiki we ruhy görnüş bermek sungaty. Taryh, binagärlik we din bilen dokalan ýazuwy geometrik çyzyklaryň we sazlaşykly egrileriň tansyna öwürýär.
ESUNESKO-nyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna ýazylan arap hat-ýazuwy, sungat söýüjileri bütin dünýäde özüne çekýär. Bu giňişleýin gollanma sizi gelip çykyşyny we arap ýazuwynyň asyrlar boýy ewolýusiýasy , onuň ajaýyp görnüşleri we öwrenmek üçin zerur bolan adaty gurallary öwrenmäge çagyrýar.
1. Arap kalligrafiýasynyň gelip çykyşy: Mukaddes bilen estetikanyň arasynda
VII asyrda Yslam gelmezinden ozal Arap ýarym adasynyň medeniýeti esasan dilden we şahyrana däp-dessurlara daýanýardy. Kuranyň mukaddes tekstiniň peýda bolmagy bu paradigmany bozup, ylahy sözi mümkin boldugyça görmek mertebesi bilen ýazga geçirmegiň gyssagly zerurlygyny döretdi.
Hut şu ruhy hyjuwdan arap kalligrafiýasy döräpdir. Göçme manyda şekillendirilen şekilleri (adamlaryň ýa-da ylahy jandarlaryň portretleri) dini ýerlerde ulanyp bolmaýandygy sebäpli, musulman suratkeşler we senetçiler ähli döredijiligini hat sungatyna goýupdyrlar. Şeýdip, kätip medeni taýdan gorap saklamakda esasy aktýor boldy.
— Traditional Arabic proverb
2. Arap kalligrafiýasynyň esasy stilleri
Asyrlaryň dowamynda we dürli sebitlerde (Andalusiýadan Pars serhedine çenli) dürli ýazuw usullary beýik ussat hat-ýazyjylar tarapyndan kodlaşdyryldy. Adatça iki esasy maşgala bölünýär: burç (geometrik) we kurs (suwuk) stil.
Kufik stili
Yragyň Kufa şäherinden gözbaş alyp gaýdýan bu iň gadymy stilleriň biridir. Burç, keseligine we gaty şekilleri bilen häsiýetlendirilen Kufic, Kuranyň irki golýazmalaryny göçürmekde we metjidiň diwarlaryna oýulan monumental ýazgylarda köp ulanylýar.
Nask stili
X asyrda peýda bolan Nask, ýokary derejeli äheňli stil. Kufiçden has çeýe we tegelek, kitaplary we Kurany göçürmek üçin adaty stile öwrüldi. Hut şu stilden häzirki zaman Arap şriftleri alynýar.
Thuluth stili
Thuluth ("üçden bir" manysyny berýär) özleşdirmek üçin iň asylly we kyn stil hasaplanýar. Örän bezegli, inçe we çyzykly harplar bilen, esasan atlar, esasy binagärlik ýazgylary we bezeg sungat eserleri üçin saklanýar.
Diwani we Nastalik stilleri
Osman kazyýetinde işlenip düzülen Diwani , ýakyn aralykdaky harplaryň özüne çekiji owadanlygy bilen tapawutlanýar. Beýleki tarapdan Nastalik pars hat-ýazuwynyň gymmatlygydyr. Örän suwuklyk bilen, sözleriň sahypada aýlanýandygyny görkezýär.
Esasy ýazuw stilleriniň gysgaça mazmuny
| Kalligrafiýa stili | Görüş aýratynlyklary | Esasy ulanyş |
|---|---|---|
| Kufiç | Geometrik, gaty, burçly | Gadymy ýadygärlikler, irki Kuranlar |
| Nask | Suwuk, deňagramly, ýokary düşnükli | Kitaplar, metbugat, häzirki zaman Kuranlar |
| Thuluth | Monumental, biri-birine bagly, ajaýyp | Metjidiň bezegi, atlar |
| Nastalik | Antapyk, şahyrana, aşa suwuk | Pars we urdu edebiýaty |
3. Ussat kalligrafiýanyň adaty gurallary
Hat praktikasy döredijilik dessurynda doly rol oýnaýan asyrlar boýy üýtgewsiz gurallary talap edýär:
- Gamyş ruçkasy (Kalam): Gurallaryň şasy. Bir burçda kesilen gamyş. Ujunyň ini we burçy ýazuw urgularynyň galyňlygyny kesgitleýär.
- Syýa (Midad): Adatça lampa çigidinden we sakgyç arapdan ýasalan, çuňňur gara reňk we ajaýyp çydamlylyk hödürleýär.
- Likka: Inkwanyň içine ýerleşdirilen çig ýüpek sapaklar. Kagyzyň çişmeginiň öňüni almak üçin, kalam tarapyndan siňdirilen syýa mukdaryny sazlamaga hyzmat edýär.
- Kagyz (Ahar): eggumurtganyň ak we alýum garyndysy bilen örtülen kagyz, soňra ýalpyldawuk. Bu taýýarlyk, kalamyň sähelçe süýşmegine mümkinçilik berýär we ýalňyşlary düzetmek üçin syýa sypalamak mümkinçiligini hödürleýär.
Freygy-ýygydan soralýan soraglar (FAQ)
Dil bilmän arap hat-ýazuwyny öwrenip bilersiňizmi?
Hawa, düýbünden. Häzirki zaman suratkeşleriniň köpüsi bu sungaty diňe estetiki we geometrik ölçegi bilen ele alýarlar. Şeýle-de bolsa, arap elipbiýini we harplaryň urgy tertibini bilmek öwrenmegi aňsatlaşdyrýar.
Arap kalligrafiýasynda nisbatlar nähili ölçelýär?
Nusgawy deňeşdirme ulgamy (wezir Ibn Mukla tarapyndan kodlanan) romb nokady (galamyň ujundan emele gelen göwher görnüşi) esaslanýar. Her harpyň beýikligi we ini nokatlaryň sany bilen ölçelýär (mysal üçin, Alif stiline baglylykda 3, 5 ýa-da 7 nokat beýikdir).
"Calligraffiti" näme?
Arap hat-ýazuwynyň adaty düzgünlerini graffiti usullary we häzirki zaman şäher sungaty bilen birleşdirýän häzirki zaman çeper hereket. “EL Seed” ýaly hudo .nikler munuň ajaýyp wekilleri.
Maslahat berilýän arap gurallary & amp; Çeşmeler
Arap ýazuwyňyzy, terjimäňizi we öwreniş tejribäňizi ýokarlandyrmak üçin möhüm onlaýn gurallar:
- Arap klawiaturasy onlaýn - akylly wirtual klawiaturamyz bilen aňsatlyk bilen arap harplaryny ýazyň.
- Arapça terjimeçi onlaýn - arap sözlerini, sözlemleri we tekstleri derrew terjime ediň.
- Arap tekst öwrüji - arap ýazuwynyň şekilini düzmek we gurallary dizaýn we redaktirlemek ugruny düzüň.
Netije
Arap hat-ýazuwy geçmiş bilen häzirki, dünýewi we mukaddes arasynda gurlan köpri. Gadymy golýazmada gözlenilen ýa-da häzirki metropolyň diwaryna boýalan bolsun, özüne çekiji güýjüni saklaýar. Başlamak üçin gymmat bahaly materiallara zerurlyk ýok: arassa çyzygyň bu sungatyny özleşdirmek üçin bambuk kalam, biraz syýa we gowy sabyr dozasy ýeterlikdir.
Derrew ýazmaga we türgenleşmäge başlamak üçin onlaýn arap klawiaturasy synap görüň.