Arabic Keyboard Online

I-Evolution of Arabic Writing Through the Century: From Stone to Screen

Isikhathi sokufunda: 7 imizUmlando & Paleography
I-Evolution of Arabic Writing Through the Century: From Stone to Screen

Izinhlamvu zesi-Arabhu namuhla zingowesibili uhlelo lokubhala olusetshenziswa kabanzi emhlabeni ngemuva kwezinhlamvu zesiLatini. Iphawuleka ngokuguquguquka kwayo, amajika amahle, kanye nemvelo egobile, isisabalele kude nemingcele yeNhlonhlo Yase-Arabia ukuze ibhale izilimi ezihlukahlukene njengesiPheresiya, isi-Urdu, noma isiSwahili (ngokomlando). Nokho, lesi sikripthi asizalwanga ex nihilo. Ukuvela kokubhala kwesi-Arabhu phakathi namakhulu eminyaka iyisithombe esiyingqopha-mlando esithakazelisayo, esimakwe ngokuguqulwa kwezakhi zofuzo ezijulile, esisuka ku-alfabhethi engajwayelekile eqoshwe etsheni ukuya kubuciko obungcwele be-calligraphic, ngaphambi kokunqoba umkhathi wedijithali.

1. Umsuka Wangaphambi KobuSulumane: I-Nabataean Filiation

Ukuze uqonde i-genesis yokubhala kwesi-Arabhu, umuntu kufanele alandele isihlahla somndeni wemibhalo yamaSemite. Isi-Arabhu siyigatsha elikude lezinhlamvu zezinhlamvu zaseFenike, kodwa ukhokho waso oqondile yi-alfabhethi yesiNabataean, yona ngokwayo ethathwe kusi-Aramu.

AmaNabataea, abantu babahwebi bama-Arab abasungula uMbuso wasePetra (eJordani yanamuhla), basebenzisa uhlobo lombhalo wesi-Aramu okwathi emakhulwini eminyaka (phakathi kwekhulu lesi-2 BC nekhulu lesi-4 AD), baqala ukuhlanganisa nokuhlanganisa izinhlamvu zawo. Kwakuyilesi sidingo sejubane ku-cursive yezentengiselwano esabeka izisekelo zesistimu exhunyiwe yesi-Arabhu.

Umbhalo waseNamara (328 AD) Discovered in Syria, the funerary inscription of King Imru' al-Qays is considered one of the most precious missing links. The text is written in a language that is undeniably archaeological Arabic, but carved in characters transitioning from late Nabataean to the primitive Arabic alphabet.

2. Uguquko Lwekhulu Lesi-7: I-Quran kanye Nokumiswa Kwezithombe

Kuze kube sekuqaleni kwekhulu lesi-7, umbhalo wesi-Arabhu (ngaleso sikhathi owawubizwa ngokuthi i-jazm iskripthi) wawunesici: wawungenawo amachashazi okuhlukanisa ongwaqa abanomumo ofanayo (ngokwesibonelo, umugqa ome mpo olula wawungafundwa ngokuthi "b", "t", "th", "n", noma "y"). Uma nje isiko lihlala likhuluma ngomlomo kuphela, lokhu akuzange kube yinkinga enkulu. Kodwa-ke, ukwambulwa kweQuran nokwanda ngokushesha kombuso wamaSulumane kwakudinga ukulungiswa okuqinile kombhalo ukuze kugwenywe izihlubuki namaphutha okuphimisela abantu abasanda kuhlanganiswa abangakhulumi isi-Arabhu.

Ukwethulwa kwama-Dicritical Points (I'jam)

Phakathi nokubusa kwe-Umayyad caliph u-Abd al-Malik (ngasekupheleni kwekhulu lesi-7), izaziNasr ibn Asimkanye noYahya ibn Yamur bethula uhlelo lwamachashazi amnyama ( diacritics ) ukuze bahlukanise ongwaqa abanohlaka lwezithombe ezifanayo ( therasm). I-glyph eyisisekelo ibe isihlukaniswa ukuze yakhe izinhlamvu ezihlukile ezifana ne-ب (ba), ت (ta), kanye ne-ث (tha).

Ukusungulwa Kwephimbo Lamanje

Ngemva kwesikhashana, ngekhulu lesi-8, isazi sezilimi esidumile saseBasraAl-Khalil ibn Ahmad al-Farahidi sashintsha uhlelo lwangaphambili lwamachashazi anemibala ngezimpawu zokuphimisa ezimfushane (Harakat) esisazisebenzisa nanamuhla: iFatha (umugqa ongenhla), iKasraiDammall (umugqa we-Kasra) (i-Dammall), kanye ne-Dammall iluphu), ukuzinza unomphela ukufundwa kolimi lwesi-Arabhu.

3. I-Medieval Golden Age: I-Codification of Calligraphic Styles

Lapho uhlelo lwezithombe seluzinzile, ukubhala kwesi-Arabhu kwahlukaniswa kwaba izigaba ezimbili ezinkulu zokusebenza eziguquke ngokufana emakhulwini eminyaka: imibhalo yesikhumbuzo (i-angular) kanye nemibhalo ye-chancery (cursive).

Isikhathi Somlando Isitayela Esivelele Izici Ukusetshenziswa Okuyinhloko
Ikhulu le-7 - 10 Kufic Ijiyomethri, iqinile, i-angular, ibabazekayo Imibhalo yezakhiwo, amaQuran okuqala esikhumbeni
Ikhulu le-10 - 12 Izitayela Eziyisithupha (Al-Aqlam Al-Sitta) Ihlanganiswe ngu-Ibn Muqla, ngokusekelwe ezilinganisweni eziqinile zepeni lomhlanga Imibhalo yokuphatha, imibhalo yesandla yesayensi
Ikhulu le-13 - 15 Naskh & Thuluth Iyindilinga, ewuketshezi, yobuhle obubonakalayo obukhulu Ukukopishwa okujwayelekile kwezincwadi (Naskh), izihloko nezikhumbuzo (Thuluth)

Umpetha omkhulu we-Abbasid I-Arabic calligraphy Ibn Muqla (ikhulu le-10) udlale indima ehamba phambili ngokusungula isistimu ye-proporty esekelwe ku-rhombic marked by the dot (ichashaza le-rhombic). Ngenxa yale ndlela yezibalo, i-calligraphy yesi-Arabhu yaba ubuciko bokunemba okuphelele kwejometri, lapho ubukhulu bohlamvu ngalunye buncike kububanzi bethiphu lomhlanga.

4. Igatsha Lesifunda: Kusukela eMaghreb ukuya emingceleni yasePheresiya

Njengoba umbuso usakazwa, kwavela izitayela zokubhala zesifunda ezihlukile, ezibonisa ubunikazi bamasiko ezifundazwe:

  • I-Khatt Al-Maghribi: Ithuthukiswe eNyakatho Afrika nase-Andalusia (Al-Andalus). Lesi sitayela sibonakala ngemigqa engezansi eyindilinga ejulile, ama-arcs amakhulu ayihaba, kanye nokuma okuhlukile kwamachashazi ohlobo lwezinhlamvu (ngokwesibonelo, i-fa ne-qaf).
  • UThe Nastaliq: Wazalelwa ePheresiya ngekhulu le-14, lesi sitayela sihlanganisa iNaskh neTaliq. Iwuketshezi ngokwedlulele, etshekile, futhi imisiwe, ithathwa njengesitayela sezinkondlo, isasetshenziswa kabanzi e-Iran nasePakistan.
  • I-Diwani: Idizayinelwe ama-Ottoman ukuze kube nemibhalo eyimfihlo yasenkantolo yombuso. Njengoba ihlotshiswe kakhulu futhi iyinkimbinkimbi, izinhlamvu zayo zihlangene kangangokuthi kwakungenakwenzeka ukuzenzela.

5. Inselele Yesimanjemanje: Ukusuka Ekunyatheliseni Kuya Kuguquko Lwe-Unicode

Ukufika kwemishini yokunyathelisa yezinhlamvu ezithathekayo eYurophu ngekhulu le-15 kwabeka inselele enkulu embhalweni wesi-Arabhu. Ngokungafani nezinhlamvu zesiLatini, eziziqondanisa ngokuzimela njengamabhulokhi azimele, izinhlamvu zesi-Arabhu zishintsha umumo ngokuya ngendawo yazo futhi zixhumane ziqonde futhi zivundlile. Ukusakaza izinhlamvu eziholayo ezikwazi ukunikeza ubuhle obumanzi bombhalo wesandla wesi-Arabhu kwakuyiphupho elibi lobuchwepheshe.

Isikhathi eside, amazwe ama-Arabhu ayekugwema ukunyathelisa ngokubhala ngomshini, ekhetha i-lithography (eyayivumela ukuphinda kukhiqizwe umsebenzi oqondile wombhali). Kwaze kwaba sekhulwini lama-20 kanye nokwenza lula kombhalo wokubhala lapho umshini wokunyathelisa wama-Arabhu wenza ukuba ufane.

Namuhla, inkathi yedijithali iyixazulule ngokuphelele le nkinga ngenxa yesistimu ye-Unicode . Ama-algorithms okunikezwayo ama-smartphones ethu namakhompuyutha ahlaziya ukuthayipha ngesikhathi sangempela ukuze baxhumanise izinhlamvu ngokushesha, okuvumela lo mbhalo weminyaka eyinkulungwane ukuthi uchume kuwebhu, amanethiwekhi omphakathi, nezinhlelo zokusebenza zeselula ngaphandle kokulahlekelwa ingqikithi yawo yokuhlanganisa.

Imibuzo Evame Ukubuzwa (FAQ)

Kungani umbhalo wesi-Arabhu ufundwa ukusuka kwesokudla kuye kwesobunxele?

Lesi sici sitholwa njengefa emibhalweni yamaSemite yasendulo (njengeFenike nesi-Aramaic). Enkathini lapho imibhalo yayiqoshwa etsheni kusetshenziswa ishizolo esandleni sobunxele nesando kwesokudla, ukuqhubekela phambili ukusuka kwesokudla kuya kwesokunxele kwakuvimbela ukumboza umbhalo owawusanda kukhandwa.

Siyini isitayela se-"geometric Kufic"?

I-Geometric Kufic iyinhlobonhlobo yezakhiwo lapho izinhlamvu zidwetshwa khona kumagridi ayisikwele aqine kakhulu, afana ne-pixel noma ubuciko be-mosaic. Yayisetshenziswa kakhulu ukuhlobisa ama-minarets nama-facade wezitini ukusuka eSamarkand kuya e-Isfahan.

Ingabe ukubhala kwesimanje kwesi-Arabhu kuyaqhubeka nokuvela?

Yebo. Ngokungeziwe ekudalweni okuqhubekayo kwamafonti amasha esibonisi (i-digital typography), isi-Arabhu esikhulunywayo sivumelana nezimo ku-inthanethi kusetshenziswa i-Arabizi (ukusetshenziswa kwezinhlamvu zesiLatini nezinombolo ukuze kubhalwe ulimi lwesigodi, njengoba kuchazwe izwi lesi-Arabhu elihunyushwayo eliqhubekayo le-Arabic transliping, i-Arabic transliping ne-adaptration yethu lolu limi.

Amathuluzi E-Arabic Anconyiwe & Izinsiza

Amathuluzi aku-inthanethi abalulekile okuthuthukisa ukubhala kwakho isi-Arabhu, ukuhumusha, nokufunda:

Isiphetho

Ukuvela kokubhala kwesi-Arabhu phakathi namakhulu eminyaka kubonisa umthamo oyingqayizivele wokuqina nokuzivumelanisa nezimo. Izalwe kusukela ebunzimeni bemibhalo yasogwadule i-lapidary desert, elolongelwe izidingo ezingcwele zemfundiso yenkolo, ekhuliswe izizukulwane zabadwebi bezithombe abanombono, ikwazile ukuzulazula ngempumelelo ekuguqukeleni kobuchwepheshe bezimboni nezamakhompyutha. Namuhla, okufakwe amakhodi ngamaphikseli kuzikrini zethu zokuthinta, umbhalo wesi-Arabhu uqhubeka nokuphatha kahle umlando, isiko, nekusasa lamakhulu ezigidi zezikhulumi emhlabeni jikelele.