Xikhibhodi xa Xiarabu
Ku Dyondza Maletere Ya Xiarabu: Nkongomiso Lowu Tirhaka Wo Sungula Hi Ku Titshemba
Hi vuxongi bya yona lebyi govekeke ni fambiselo ro hlawuleka ro tsala, ririmi ra Xiarabu ri koka magidi ya vadyondzi lavantshwa lembe ni lembe. Hambi swi ri tano, hakanyingi xihinga xo sungula xi vonaka xi chavisa: fambiselo ra yona ro tsala. Tiyiseka, ku dyondza maletere ya Xiarabu a swi nonon’hwi hilaha swi vonakaka hakona. Ku hambana na leswi vanhu vo tala va swi pfumelaka, yi na maletere ya 28 ntsena naswona fambiselo ra yona ra fonetiki ri twala swinene (u nga kambela nkongomiso wa hina wa vuhundzuluxi bya Xiarabu ku twisisa mavitanelo ya yona).
Ku nga khathariseki leswaku xikongomelo xa wena i ku hlaya Quran, ku ya eMiddle East kumbe ku tlakusa ntsena vuswikoti bya wena byo twisisa, nkongomiso lowu wa magoza hi magoza wu ku nyika swilotlelo hinkwaswo swo tiva masungulo ya ku hlaya ni ku tsala Xiarabu.
1. Milawu ya 3 ya Nsuku ya Matsalwa ya Xiarabu
Loko u nga si tlula hi nhloko u nhlokohata maletere, u fanele u twisisa swihlawulekisi swinharhu swa xisekelo leswi hambanisaka Xiarabu ni maletere ya Xilatini:
- Nkongomiso wa ku hlaya: Xiarabu xi tsariwa no hlayiwa ku suka exineneni ku ya eximatsini. Swi lava ku tolovela, kambe ku tolovela ku humelela hi ntumbuluko swinene endzhaku ka tiawara ti nga ri tingani to titoloveta.
- Ku tsala hi ndlela yo rhendzeleka (ku hlanganisiwa): Hi Xiarabu, maletere ya hlanganisa, hi ku kandziyisa na ku tsala hi voko. A ku na maletere ya "script" lama nga yoxe exikarhi ka rito ku fana na le ka Xinghezi.
- Ku hava maletere lamakulu: A ku na ku hambana exikarhi ka letere eku sunguleni ka xivulwa kumbe exikarhi ka riviti ra xiviri. Maletere hinkwawo ya hlayisa nkoka lowu fanaka wa xivono.
Ku tsala hi ku olova hi Xiarabu eka inthanete, endzela webusayiti ya Clavier Arabe.
2. Xihundla xa Maletere: Swivumbeko swa wona swa mune leswi pfumelelanaka na swiyimo
Lexi i xiphemu lexi chavisaka ngopfu lava sungulaka: letere ra Xiarabu ri cinca xivumbeko xa rona hi ndlela yo tumbela ku ya hi xiyimo xa rona eka rito. Letere ri nga va na ku hambana ka ku fika eka 4: xivumbeko xa rona xo yo tihambanisa, xivumbeko xa rona eku eku sunguleni ka rito, eka xikarhi, na le makumu.
Xitsundzuxo xa ku tsundzuka: U nga ehleketi leswi tanihi maletere ya 112 yo dyondza (28 x 4)! Xivumbeko xa xisekelo xa papila leri xi tshama xi fana. Swihlawulekisi swi katsa ntsena ku engetela kumbe ku susa "hook" leyintsongo (layini leyi nga etlhelo) ku hlanganisa papila na muakelani wa rona, ku fana na loko u tsala hi peni ya xihlovo exikolweni xa le hansi.
Xikombiso hi maletere yo sungula ya maletere:
| Vito | Xivumbeko lexi nga xoxe | Ku sungula | Exikarhi | Ku hela | Mpfumawulo lowu ringanaka |
|---|---|---|---|---|---|
| Mulif | ا | اـ | ـaـ | ـا | Long A |
| Ba | ب | بـ | ـبـ | ـb | B |
| Ta | ت | تـ | ـتـ | ـت | T |
| Ku vana | ث | ثـ | ـثـ | ـث | Th (ku fana na "think" hi Xitsonga) |
3. Tivonele eka 6 wa "Mapapila ya Vaxandzuki".
Eka ballet leyikulu ya matsalelo ya Xiarabu, maletere yo tala ya pfumela ku hlanganisa hi tlhelo ra xinene ni ra ximatsi. Kambe ku na ntlawa wa maletere ya 6 yo karhi, lawa hakanyingi ma vuriwaka maletere ya vaxandzuki kumbe maletere lama nga hlanganisiwangiki. Maletere lawa ya pfumelelana ku hlanganisa na letere leri nga emahlweni ka wona (exineneni), kambe hi ku kongoma ya ala ku hlanganisa na papila leri ma landzelaka (eximatsini).
Maletere lawa ya 6 hi lawa: Alif (ا), Dal (د), Dhal (ذ), Ra (ر), Zay (ز), na Waw (و). Loko u hlangana na rin’wana ra maletere lawa exikarhi ka rito, u fanele ku siya xivandla lexitsongo u nga si tsala letere leri landzelaka.
4. Ku twisisa Maendlelo ya Switwari
Alifabete ya Xiarabu i abjad, leswi vulaka leswaku maletere ya yona ya 28 entiyisweni i switwari ntsena (ku katsa na 3 wa switwari swo leha swa le xikarhi: Alif, Waw, Ya). Kutani, xana hi ma vitana njhani marito?
Ku kombisa switwari swo koma (a, u, i), ku tirhisiwa endlelo ra swikoweto leswintsongo swa swifaniso (swikombiso swa xihlamusela-marito) leswi vekiweke ehenhla kumbe ehansi ka switwari:
- Fatha ( َ ): layini leyitsongo ya diagonal ehenhla ka letere ku endla mpfumawulo wa "A".
- Damma ( ُ ): xirhendzevutani lexitsongo ehenhla ka letere ku endla mpfumawulo wa "U".
- Kasra ( ِ ): layini leyitsongo ya diagonal ehansi ka letere ku endla mpfumawulo wa "I".
Eka tibuku ta xiyimo xa le henhla ta grammar ya Xiarabu, eka vuhangalasi bya mahungu, na vutomi bya siku na siku, switwari leswi swo koma a swi tsariwi hikuva vavulavuri va ririmi ra rikwavo va tiva mavitanelo ya marito ku suka eka mongo. Hambiswiritano, ti tshama ti ri kona eka Quran, vutlhokovetseri ni tibuku ta vana leswaku ku papalatiwa swihoxo swihi na swihi swa ku hlaya.
Swivutiso Leswi Vutisiwaka Nkarhi Na Nkarhi (FAQ) .
Xana swi teka nkarhi wo tanihi kwihi ku dyondza maletere ya Xiarabu?
Hi ku nyiketela timinete ta 20 ku ya eka 30 hi siku hi ndlela leyi hlelekeke, vunyingi bya lava sungulaka hi ku hetiseka va kota ku nhlokohata maletere ya 28 na swivumbeko swa wona swa xisekelo hi 2 ku ya eka 3 wa mavhiki. Kutani ku khuluka ku hlaya ku kumiwa hi ku titoloveta nkarhi na nkarhi.
Xana Xiarabu xi tsariwe hi ndlela leyi xi vitaniwaka ha yona?
Ina, Xiarabu i ririmi leri nga ni fonetiki swinene. Ku hambana na Xinghezi, laha ku hlanganisiwa ka maletere loku rharhanganeke ku nga vumbaka mpfumawulo wun'we (ku fana na "khohlola" kumbe "ku ehleketa"), hi Xiarabu, letere rin'wana na rin'wana leri tsariweke hi ntolovelo ri fambelana na mpfumawulo wun'we, lowu hlamuseriweke kahle.
Hi wahi maletere lawa swi bumabumeriwaka ku sungula hi wona?
Swi ringanyetiwa ku hlengeleta maletere hi "ku vumba ndyangu." Hi xikombiso, maletere ya Ba (ب), Ta (ت) na Tha (ث) ya avelana xibya xa le hansi lexi fanaka hi ku kongoma naswona ya hambana ntsena hi nhlayo ni ndhawu ya tinhla ta wona. Ku ma dyondza swin’we swi hlayisa nkarhi wa risima.
Switirhisiwa swa Xiarabu leswi ringanyetiweke & Switirhisiwa
Switirhisiwa swa nkoka swa inthanete ku ndlandlamuxa ntokoto wa wena wa ku thayipa, ku hundzuluxela na ku dyondza Xiarabu:
- Khibhodi ya Xiarabu eka Inthanete – thayipa swihlawulekisi swa Xiarabu hi ku olova hi khibhodi ya hina yo tlhariha ya xiviri.
- Muhundzuluxeri wa Xiarabu eka Inthanete – hundzuluxa marito ya Xiarabu, swivulwa, na matsalwa hi ku hatlisa.
- Xihundzuluxi xa Matsalwa ya Xiarabu – lunghisa ku vumbiwa ka matsalwa ya Xiarabu na nkongomiso wa switirhisiwa swa dizayini na ku hlela.
Mahetelelo
Xihundla xo dyondza maletere ya Xiarabu hi ndlela leyinene xi le ku paluxeni ka ntsheketo wa ku rharhangana ka wona. Hi ku yi teka hi magoza, u dirowa maletere hi wexe leswaku u nghenisa miehleketo ya wena ya ku famba-famba, ni ku hlaya hi rito leri tlakukeke, swimunhuhatwa swa Xiarabu swi ta hatla swi tshika ku va swikombiso leswi nga twisisekiki naswona swi ta va switirho leswi tolovelekeke swo kombisa. Tinyike nkarhi wa wena, tlangela ku hlula kun’wana na kun’wana lokutsongo, naswona sungula riendzo ra wena ra ririmi namuntlha!
Ku sungula ku thayipa no titoloveta hi ku hatlisa, ringeta khibhodi ya hina ya mahala ya Xiarabu eka inthanete.