Гарәп теле тарихы: килеп чыгышыннан глобаль йогынтыга кадәр

Шигырь, рухилык, фән, дипломатия теле, гарәп теле бүген бөтен дөнья буенча 400 миллионнан артык кеше сөйләшә. 22 илнең рәсми теле һәм Берләшкән Милләтләр Оешмасының (БМО) алты рәсми теленең берсе, аның бай һәм катлаулы тарихы бар. Ләкин бу тел ничек туган, һәм ул бүгенге көнгә ничек үсеш алган? гарәп теле тарихына чуму .

1. Тамырлары: Семит теле гаиләсе

Гарәп теле киң Афроазиатик телләр гаиләсе , һәм аеруча семит телләре филиалына карый. Шулай итеп ул уртак бабаларны еврей, арамей, финик һәм аккадий (борыңгы Месопотамия теле) белән уртаклаша.

Семит теленең иң борынгы эзләре б. Э. К. Гарәп ярымутравында гарәпчә үсеш алган. Лингвистлар гадәттә борыңгы гарәп телләрен ике төркемгә бүләләр: Иске Көньяк Гарәп (эпиграфик Көньяк Гарәп) һәм Иске Төньяк Гарәп. Соңгысыннан без бүген белгән гарәп теленнән алынган.

2. Исламга кадәрге гарәп һәм поэтик традиция

VII гасырга кадәр гарәп ярымутравында төрле бедуин кабиләләре яшәгән. Centralзәкләштерелгән дәүләт булмаса да, телдән көчле мәдәни бердәмлек булган, гаять зур авыз традициясе ярдәмендә. Исламга кадәрге чор (еш кына Джахилия дип атала) Бедуин поэзиясенең алтын чоры иде.

Ул вакытта, гарәп алфавиты әле дә формалашкан, Набата алфавитыннан алынган (үзе арамей теленнән алынган). Гарәп алфавитында язылган беренче текстлар б. Э. IV һәм V гасырларына карый.

3. Коръән Ачылышы һәм Телне Стандартлаштыру

VII гасыр гарәп теле тарихында хәлиткеч борылыш ясады. Мөхәммәд пәйгамбәргә Коръәннең иңүе телгә изге статус бирде. Коръән тексты классик гарәп ( Аль-Фуша ) нигезенә әверелгән Курайш кабиләсе (Мәккә кабиләсе) диалектында ачылды.

Ислам империясенең тиз киңәюе (һәм гарәп булмаган халыкның интеграциясе) алдында изге текстны саклап калу өчен, галимнәр телне кодлаштырырга һәм гарәп грамматикасы кагыйдәләрен булдырырга тиеш булдылар.

• Грамматиканы булдыру: Грамматиклар, аеруча Басра һәм Куфада (хәзерге Иракта), VIII гасырда катгый кагыйдәләр урнаштырдылар. Сибауэйның эше аеруча нигезле.
• Диакритик билгеләр өстәү: Бер үк төп форма (мәсәлән, ب, ت, as) булган хәрефләрне дифференциацияләү өчен нокталар өстәлде.
• Вокализация: Коръән текстының әйтелеш хаталарын булдырмас өчен кыска авазлар (Харакат) билгеләре кертелде.

4. Ислам Алтын гасыры һәм фәнни йогынты

VIII-XIII гасырда, Умайяд һәм Аббаси хәлифәтләре вакытында гарәпләр Испаниядән (Аль-Андалус) Indiaиндстан чикләренә кадәр сузылган империянең лингва франкасына әйләнде. Гарәп теле инде дин теле генә түгел; ул идарә итү, фәлсәфә һәм иң мөһиме фәнгә әйләнде.

Зур тәрҗемә хәрәкәте башланды. Грек (Аристотель, Платон, Евклид), Фарсы һәм Indianинд әсәрләре гарәп теленә тәрҗемә ителгән. Гарәп телендә сөйләшүче галимнәр лексиканы яңа медицина, математика һәм астрономик терминнар белән баеттылар. Моның аркасында күп гарәп сүзләре соңрак Европа телләренә керделәр (мәсәлән, алгебра , зенит , шикәр , мамык , һәм гарәп саннары ).

5. Заманча чор: Диглоссия һәм хәзерге стандарт гарәп

Бүгенге көндә гарәп теле diglossie дип аталган лингвистик ситуация белән характерлана, бу төрле функцияле ике тел реестрының бергә яшәвен аңлата:

Заманча стандарт гарәп (MSA)

Бу классик гарәпнең туры эволюциясе. Ул XIX-XX гасырларда ( Нахда , гарәп яңарышы вакытында) заманча лексиканы кертү өчен җайлаштырылган. Бу язу теле, матбугат, мәгариф, әдәбият, рәсми чыгышлар. Бу бөтен гарәп илләрендә аңлашыла.

Гарәп диалектлары (Дарья / Амия)

Бу көндәлек тормышта әйтелгән тел. Eachәр илнең, хәтта һәр төбәкнең дә үз диалектлары бар, элек булган телләр (Төньяк Африкадагы Бербер, Левантта арамей) яки колониаль телләр (Француз, Инглиз, Испан) тәэсирендә. Төньяк Африка, Мисыр, Левант һәм Перс култыгы диалектлары кайвакыт бер-берсеннән бик нык аерылып торырга мөмкин.

Йомгаклау

гарәп теленең тарихы - гадәттән тыш ныклык һәм өзлексез адаптация. Гарәп чүлләре кабиләләре белән чикләнгән телдән ул кешелек тарихын формалаштырган цивилизациянең төп векторына әверелде. Бүгенге заман әдәбияты, пан-гарәп массакүләм мәгълүмат чаралары һәм санлы өлкә ярдәмендә гарәп үз тарихын язуны дәвам итә һәм бөтен дөнья тел белгечләрен кызыксындыра.

Шунда ук яза һәм күнегүләр ясый башлау өчен, безнең бушлай гарәп клавиатурасы кулланыгыз.